Kartka z kalendarza

Dzisiaj jest: Poniedziałek
20 Listopada 2017
Imieniny obchodzą
Anatol, Edmund, Feliks, Jeron,
Oktawiusz, Sędzimir

Do końca roku zostało 42 dni.
Zodiak: Skorpion
Współpraca z nami

Projekty GSPP
Gdańskie Okienka Przedszkolne 

Słoneczne Okienka Przedszkolne 
Współpraca















 

Rowerowy Gdańsk

Szlak Turystyczny Czerwony "Nadmorskich Fortyfikacji Gdańska" zakończenie.

Email Drukuj PDF

Mijamy po prawej schody prowadzące od lat 30-tych XX wieku na pobliską plażę oraz ciekawy układ karłowatych drzew parkowych (lipy) zasadzonych jeszcze w okresie wznoszenia domu zdrojowego.



Po następnych kilkuset metrach, mijając zwarte przy ogrodzeniu krzewy dzikiej róży i rokitnika, dochodzimy do jedynego domu mieszkalnego na plaży Stogi. Budynek powstał jeszcze w latach 20 XX wieku i składa sie z dwóch kondygnacji. Niższej murowanej i wyższej drewnianej.

Brukowana uliczka doprowadza nas w końcu do budynków zaplecza rekreacyjno - gastronomicznego plaży na Stogach. Układ alejek pamięta jeszcze czasy kurortu z początku wieku XX, a linia tramwajowa została doprowadzona z centrum Gdańska już w 1927 roku.

Temat samej Plaży Stogi, to zupełnie osobna długa i ciekawa historia znanego już od początku XIX wieku kąpieliska.

Kilkaset metrów od zabudowań plaży w kierunku zachodnim, szlak, biegnąc wzdłuż ogrodzenia wydm, skręca z betonowych płyt w lewo w las.

Przed nami zaczyna  się najciekawsza cześć wycieczki dla poszukiwaczy i miłośników techniki fortyfikacyjnej.

Zanim zdecydujemy, czy za ok. 450 metrów udać sie na południe - szlakiem w kierunku Stogów, czy przejść parę kilometrów odnogą szlaku do schronów z czasu I i II wojny światowej oraz "zimnowojennej" BAS 25 i jej wydmowych batalionowych elementów fortyfikacji, czeka nas po drodze nie lada atrakcja krajoznawcza.

Dochodzimy do potężnego betonowego schronu dowodzenia. Grubość ścian i stropu blisko 2 metry. Powstał on prawdopodobnie w latach 1915-1916 i stanowił główny punkt dowodzenia dla nieukończonego zespołu Baterii Wydmowej, która miała posiadać także działobitnie w tym rejonie wyspy. Obiekt posiada kilka pomieszczeń techniczno - sztabowych i odporny był na pociski i odłamki ówczesnej artylerii okrętowej. 30 metrów w kierunku południowym za obiektem znajdował sie mały schron betonowy agregatu prądotwórczego, zasilającego schron dowodzenia.

W roku 1944 schron ponownie adoptowano (jako przeciwdesantowy od strony morza) dla obrony miasta. Obok w odległości ok. 50 metrów ustawiono JEDYNĄ ZACHOWANA W POLSCE (w oryginalnym kształcie na zachowanym odcinku )  ZAPORĘ PRZECIWPANCERNĄ i PRZECIWPIECHOTNĄ z gwiazdobloków i drutu kolczastego oraz stalowych lin.

Składała sie ona z trzech rzędów żelbetowych słupów - odpornych na wywrócenie i wysadzenie. Pierwotnie były one połączone linami stalowymi oraz wypełniono przestrzeż pomiędzy nimi zwojami drutu kolczastego. Zachowało się z rozebranej po wojnie linii około kilkaset metrów trzy rzędowej zapory przeciwpancernej, która od schronu przeciwdesantowego biegnie w kierunku morza, gdzie znika pod wydmowymi nasypami.
Słupów zachowało sie około 300 z początkowej liczby około 2500.

Zapora biegła także na południe przez tereny leśne w kierunku terenów równiny (dawnych pól irygacyjnych z 1870r)  w okolicach zabudowań Stogów, gdzie się kończyła rowem przeciwczołgowym na wysokości tzw. Kaczeńców. Dawny  pogłębiony  rów przeciwpancerny pełni obecnie funkcję kanału melioracyjnego i dobiega - przecinając południkowo wyspę -  do brzegu Martwej Wisły przy terenie dawnej Stoczni Jachtowej Conrada.

Zapora spełniła skutecznie swoje zadanie zatrzymując, wraz z ukrytymi stanowiskami niszczycieli czołgów na 4 dni (1-4.04.1945r.) atakujące odziały Czerwonoarmistów na linii Wisłoujście - Stogi, co pozwoliło Niemcom ewakuować wszystkich cywili i odziały na Wyspę Sobieszewską z Górek Zachodnich.

Ślady improwizowanych zapór przeciwpancernych w samej dzielnicy Stogi widoczne były jeszcze miesiące po wojnie. Otóż Niemcy przeholowali w połowie marca na wyspę niemal cały miejski tabor tramwajowy. Spinając wagony, ustawili je wszystkie wzdłuż linii tramwajowej na plażę, tworząc tzw. pas przesłaniania (tylną - zapasową linie obronną). Ze Stogów (Heubude), po wojnie nazywanych Sianki, udało się pozyskać sporą cześć taboru, odtwarzanej szynowej komunikacji miejskiej.

Natomiast stała żelbetowa zapora z "gwiazdobloków" została w latach 50-tych XX wieku rozebrana (poza zachowanym odcinkiem) i posłużyła Urzędowi Morskiemu głównie jako elementy hydrotechnicznej osłony brzegu morskiego w portach Zatoki Gdańskiej.

W trakcie przemierzania szlaku przez coraz bardziej liściaste lasy w kierunku Stogów, na granicy zabudowy, mijamy teren starego cmentarza ewangelickiego tej nadmorskiej dzielnicy Gdańska.
 

Zobacz galerię artykułu.

Czytaj także:
Szlak Turystyczny Czerwony "Nadmorskich Fortyfikacji Gdańska" część 1.
Szlak Turystyczny Czerwony "Nadmorskich Fortyfikacji Gdańska" część 2.
Szlak Turystyczny Czerwony "Nadmorskich Fortyfikacji Gdańska" część 3.
Szlak Turystyczny Czerwony "Nadmorskich Fortyfikacji Gdańska" część 4.
Szlak Turystyczny Czerwony "Nadmorskich Fortyfikacji Gdańska" część 5.
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

Komentarze (2)
Re:
2 sobota, 10 lipca 2010 16:19
Maryann35Bird
Houses and cars are not very cheap and not everyone can buy it. However, loan was invented to support different people in such kind of situations.
walki na Stogach
1 piątek, 05 marca 2010 10:09
ciekawy
Pięknie, że ktoś drąży historię naszej dzielnicy, pomijaną, albo tylko z rzadka wspominaną w większości przewodników i książek o Gdańsku. Tym razem pojawił się pewien wątek, który wymaga doprecyzowania. Kwestia przebiegu ostatnich walk na terenie Stogów. Załączam link do forum, gdzie zamieszczono mapki przebiegu frontu w naszej okolicy od ostatnich dni marca do końca wojny.

http://www.forum.eksploracja.pl/viewtopic.php?f=7&t=6055

Dodaj swój komentarz

BoldItalicUnderlineStrikethroughSubscriptSuperscriptEmailImageHyperlinkOrdered listUnordered listQuoteCodeHyperlink to the Article by its id
Imię:
Twój email:
Temat:
Komentarz:
  Tekst do weryfikacji. tylko małe litery bez spacji.
Weryfikacja tekstu:

 

Uwaga! Ta strona używa cookies i podobnych technologii.
 
Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień cookie klikając tutaj.    
   
(brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to)

 

 

Naszą witrynę przegląda teraz 116 gości