Kartka z kalendarza

Dzisiaj jest: Poniedziałek
20 Listopada 2017
Imieniny obchodzą
Anatol, Edmund, Feliks, Jeron,
Oktawiusz, Sędzimir

Do końca roku zostało 42 dni.
Zodiak: Skorpion
Współpraca z nami

Projekty GSPP
Gdańskie Okienka Przedszkolne 

Słoneczne Okienka Przedszkolne 
Współpraca















 

Rowerowy Gdańsk

Szlak Turystyczny Czerwony "Nadmorskich Fortyfikacji Gdańska" część 2.

Email Drukuj PDF

Druga część tekstu poświęconego szklakowi Nadmorskich Fortyfikacji Gdańska, nadesłanego przez naszego Czytelnika.

Autor: Guidesailing

Na południe zabudowania Stoczni Wisła powstałej w 1885 roku. Buduje sie tu małe morskie jednostki rybackie, a ostatnio nadbudówki dużych statków, holowane na potężnych barkach do gdańskich stoczni w celu scalenia z kadłubami jednostek na pochylniach.
Tak zwana "zabudowa segmentowa statków". Przypomina to trochę system budowy niemieckich okrętów podwodnych z czasu wojny na Odrze. Segmenty sekcji składano po drodze od Wrocławia do Świnoujścia. W ten sposób powstawał już gotowy okręt. Aliantom ciężko było zlokalizować i zbombardować całościowo w jednym punkcie taką "ratalną produkcje".

Na północ dominuje nad okolicą wzniesienie wydmowe tzw. "Góry Źródlanej" - 22,5 m npm. (rozległy punkt widokowy na: N-E-S-SW). Z tej wysokiej wydmy utworzonej już w średniowieczu i zarosłej lasem ok. wieku XVII,  nigdy oczywiście nie tryskało żadne źródło.

Z Górą Źródlaną wiąże się jednak legenda. Mówi ona o pięknej córce rybaka Barbarze, Bałtomirze – zamożnym potomku króla Bałtyku, oraz przepięknym pałacu ze skarbów morskich wzniesionym dla młodej pary przez Neptuna. Była to miłość trudna, gdyż wybranek co noc powracał do morskich głębin. Barbara dopuściła się zdrady z przystojnym lecz biednym rybakiem Konradem z Górek. Gdy historia ta wyszła na jaw, teść niewiernej zesłał sztorm, który pochłonął nieszczęsnego kochanka. Zrozpaczona Barbara płakała tak obficie, że jej łzy utworzyły źródło, które wytrysnęło z piaszczystego zbocza.

Na stoku południowym wzniesienia, w dużym wykopie, znajduje się stalowy czarny krzyż dla upamiętnienia tragedii z końca lat 80-tych XX wieku. Kilku nastoletnich chłopców z okolicy podczas kopania tunelu, zostało przysypanych zwałami obsuniętego piasku. Mimo podjęcia szybkiej akcji ratunkowej przez straż pożarną i pracowników z okolicznej stoczni, nie udało się ich uratować.

Na górze można odnaleźć jeszcze ślady po maszcie anteny wojskowej radiostacji, zlokalizowanej przy betonowym schronie obserwacyjnym. W pobliżu  widoczne są ruiny betonowego schronu agregatu prądotwórczego zasilającego zespół obiektów.

Bunkier na Górze Źródlanej jest prawym, wysuniętym stanowiskiem obserwacyjnym tzw. "Baterii Wydmowej". Obiekt składa sie z korytarza z kulochwytem - nie zachowane drzwi stalowe - oraz jednej izby obserwacyjno-bojowej. Otwór szczelinowy zapewniał obserwacje i ostrzał szerokiego sektora NW-N-NE. Obiekt o ponad metrowej grubości ścian i stropu zapewniał ochronę przed ostrzałem z broni maszynowej, artylerii morskiej i lądowej o mniejszym kalibrze oraz przed odłamkami większego kalibru.
W okolicy bardzo czytelne są ślady po okopach i bombardowaniu terenu w marcu i kwietniu 1945 roku.

Obiekty zostały wzniesione w roku 1915 jako uzupełnienie elementów obronno - obserwacyjnych baterii, "głębokiej - tylnej" (na podobieństwo "baterii Polnej w Brzeźnie chociaż o odmiennej konstrukcji), chroniącej podejścia do portu gdańskiego. Plany rozbudowy, uzupełniające informacje projektowe i kosztorysy można odnaleźć  w zbiorach APG - inwentarz V/16- "Plancammer" z lat 1520-1937 oraz w zespole Królewsko - Pruskie Fortyfikacje miasta Gdańska 1814-1916, sygnatura APG 1121. Rok budowy zarówno 1919, a tym bardziej 1941 jest wykluczony z uwagi zarówno na demilitaryzację Gdańska od 1919 roku (jako WMG) jak i niezastosowanie w tym obiekcie typowego dla fortyfikacji III Rzeszy.

Ciekawostką dotyczącą lokalizacji tego obiektu jest fakt, iż planowano w tym miejscu budowę ogromnego samodzielnego dzieła obronnego z elementami pancernymi (wieże artyleryjskie) tzw. Werku nr 5 - kopie planów projektowych dostępne w Archiwum Państwowym w Gdańsku (APG 300 – Mapy, plany Gdańska 1520-1937). Miał to być dwukondygnacyjny obiekt betonowy z czterema wieżami artyleryjskimi chronionymi kopułami pancernymi oraz osiem wież na stanowiska broni maszynowej, zlokalizowany na strategicznym szczycie – na skrzyżowaniu dróg wodnych Wisły i jej ujścia.  Wzniesienia "Quellberg"  - ówczesna kota 23 - planowano zabezpieczyć trzema rzędami zapór przeciwpiechotnych z drutu kolczastego. Imponujący projekt, szkoda jednak, że nie zrealizowany. Mielibyśmy dzisiaj zapewne dużą atrakcję turystyczną.

Jak się okazuje, wzgórze "22,5" było także miejscem zaciętych walk w nocy z 4 na 5 kwietnia 1945, pomiędzy wycofującymi sie na Wyspę Sobieszewską grenadierami pancernymi z 503 batalionu czołgów 11 Regimentu pancernego SS, włączonego doraźnie w skład 4 Dywizji pancernej gen. Betzela i wycofanej następnie promem z Pleniewa na Wyspę Sobieszewską zwaną Bonsack, a Czerwonoarmistami.

Na wschodnim stoku wzgórza jeszcze do 1993 roku deszcze wypłukiwały skrzynki pocisków moździerzowych. Wiosną 1995 roku saperzy wyciągnęli ukryte na wzgórzu archiwum i kancelarię kompanijną jednej z wycofujących sie przez Stogi niemieckich jednostek.

Pod Górą Źródlaną od strony wschodniej w  latach 70-tych XX wieku rozłożyły sie dwa kluby żeglarskie - Jachtklub Stoczni Gdańskiej oraz Jachtklub Conrada. Jest to jedna z większych baz żeglarskich Gdańska oraz ośrodek  szkolenia żeglarzy i motorowodniaków. To stąd wypłynął w rejs dookoła świata jacht "Gedania" oraz, w nie mniej ambitne trasy za krąg polarny, liczne jachty.

Zobacz także Szlak Turystyczny Czerwony Nadmorskich Fortyfikacji Gdańska część 1.

 



 

Komentarze (3)
"...część 2."
3 piątek, 07 maja 2010 21:18
robza
"...w dużym wykopie, znajduje się stalowy czarny krzyż dla upamiętnienia tragedii z końca lat 80-tych XX wieku. Kilku nastoletnich chłopców..."

O ile dobrze pamiętam bo byłem tam wraz z kuzynem kiedy karetka już nie miała nic do roboty... było to jesienią 1983 lub wiosna 1984 roku i była jedna ofiara.
brawa
2 piątek, 15 stycznia 2010 02:13
Muniek
Wielkie brawa dla @Guidesailing za jego ciekawe wpisy.
Fajnie jest zagłębiać się w historię wyspy.
Pozdrawiam
Szlak turystyczny
1 poniedziałek, 11 stycznia 2010 14:50
Violka
Szkoda,ze czesc bunkrow zabral Port.Byla to przeciez pamiatka historyczna

Dodaj swój komentarz

BoldItalicUnderlineStrikethroughSubscriptSuperscriptEmailImageHyperlinkOrdered listUnordered listQuoteCodeHyperlink to the Article by its id
Imię:
Twój email:
Temat:
Komentarz:
  Tekst do weryfikacji. tylko małe litery bez spacji.
Weryfikacja tekstu:

 

Uwaga! Ta strona używa cookies i podobnych technologii.
 
Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień cookie klikając tutaj.    
   
(brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to)

 

 

Naszą witrynę przegląda teraz 115 gości